به گزارش آوای تبریز، پانزدهم ژوئیه، روزی که جهان چشمان خود را بهسوی نسل جوان دوخته و با تردید و امید، به آمادگیشان برای پیمودن مسیر آینده مینگرد. آنچه آینده ایران و هر جامعهای را میسازد، نه صرفاً حجم آرزوها یا شعارهای رنگارنگ، بلکه میزان مهارت جوانان در تبدیل رویا به واقعیت است. در روزگار ما، داشتن مدرک اسم و نشان، رمز موفقیت نیست؛ توان حل مسئله، خلاقیت و مهارتهای ترکیبی رمز عبور از پیچوخم زندگی حرفهای است.
روز جهانی مهارت جوانان، بهانهای است برای بازخوانی سیاستها، نگرشها و عملکردهایی که سرنوشت یک نسل باانگیزه را در دستان خود دارند. جهانی که لحظهبهلحظه الگوهای کسبوکار، فناوری و روابط اجتماعی در آن دگرگون میشود، به نسلی نیاز دارد که تنها دانش تئوریک نیاموخته باشند، بلکه با مهارتهای عملی، آمادگی حل مسأله و قابلیت تطبیق با شرایط جدید قدم به میدان گذارند. در ایرانِ جوان، جمعیت بالای تحصیلکرده اما بیکار، علامت سؤالی بزرگ پیشروی مسئولان، سیاستگذاران و خانوادهها ترسیم کرده است: چرا با وجود این همه دانشگاه و فارغالتحصیل، مسیر اشتغال و موفقیت هنوز پرسنگلاخ است؟
مهارتآموزی؛ پلی میان دانشگاه و زندگی
واقعیت دهههای اخیر نشان میدهد که نظام آموزشی ایران و بسیاری از کشورهای جهان سوم، اغلب جوان را برای آزمونهای کاغذی آماده میکند، نه برای مواجهه با دنیای واقعی چالشها و بازارهای پیچیده کار. مهارتاندوزی، یعنی جستوجوی دانش قابل اجرا؛ دانشی که هم مغز را به کار کشد و هم دست و دل را. در جهانی که صنایع بهسرعت دگرگون میشوند و مشاغل سنتی جایشان را به فعالیتهای نوپای فناورانه میدهند، رویکرد سوئیس و آلمان در ادغام آموزش فنی و تجربی با دانشگاه، بهترین شاهد اهمیت پیوند آموزش و عمل است؛ جایی که کارآموزی و پروژههای عملی به اندازه کلاسهای نظری جدی گرفته میشود و مهارت اجتماعی و خودباوری، سرفصل کلیدی آموزش است.
چالش ایرانی؛ بیکاری یا بیمهارتی؟
ایران در دهههای اخیر با چرخش جمعیت جوان، فرصت طلایی برای جهش توسعهای داشته است. اما دیرینهترین آسیب، شکاف میان مدرک و مهارت بوده؛ معضل مدرکگرایی و نبود اکوسیستم مهارتمحور، باعث شده تا فارغالتحصیلان بسیاری سرگردان بازار کار شوند. امروز نشانههای این ضعف را بهوضوح در نرخ بیکاری نیروی کار جوان میبینیم. با این حال، پیروزی جوانان ایرانی در المپیادهای مهارت و موفقیت استارتاپهایی چون دیجیکالا، کافهبازار یا اسنپ، گواهی است بر آنکه، هرجا آموزش کاربردی و میدان تجربه جدی گرفته شده، شور خلاقیت و کارآفرینی جوان ایرانی به بار نشسته است. امروزه پارکهای علم و فناوری، فضاهایی چون شریف یا پردیس، به پاتوقها و لابراتوارهای امید بدل شدهاند؛ حلقهای که باید به سراسر کشور گسترش یابد.
الگوبرداری و راهکار تحقق فردای توانمند
در عصر رقابت جهانی، کشورهایی موفقاند که مهارت را سرمایهای ملی تلقی میکنند. آلمان با نظام Dual System، جوانان را از مدرسه به کارگاه و صنعت پیوند میزند؛ کره جنوبی با آموزش دیجیتال و مهارتهای نرم، بازار جهانی را نشانه میرود و اسکاندیناوی فرهنگ یادگیری مادامالعمر را نهادینه کرده است. ایران نیز میتواند با تغییر نگرش اجتماعی از مدرکگرایی به مهارتمحوری، تخصیص بودجههای ویژه به آموزش عملی، حمایت هدفمند از کارفرمایان و کارآفرینان جوان، و همچنین توسعه همکاریهای سهجانبه میان دانشگاه، صنعت و دولت، آیندهای با امید و حرکت را برای نسل نو رقم بزند. وقت آن است که خانواده، رسانه و سیاستگذار، مهارت را معیار «کمال» جوان ، نه صرفاً تعداد واحدهای پاسکرده دانشگاهی را بدانند.
مهارت؛ مسئولیت جمعی، سرمایه اجتماعی
توانمندسازی جوانان تنها یک سیاست آموزشی یا اقتصادی نیست؛ بزرگترین مسئولیت اجتماعی ماست. هیچ جامعهای در جهانی نابرابر و شتابنده، بدون جوانان ماهر و پرانگیزه پابرجا نخواهد ماند. اگر جوان امروز را مجهز به ابزار حل مسأله، تفکر انتقادی و خلاقیت کنیم، فرداهای کشور خود را بیمه کردهایم. این مسئولیت، هم بر دوش سیاستگذار ملی است، هم وظیفه خانواده، رسانه و حتی خود جوانان؛ چرا که هر جوان مهارتآموخته، چراغی روشن نه برای خود بلکه برای امیدهای یک ملت است.
ثبت دیدگاه