به گزارش آوای تبریز، آذربایجان شرقی و به‌ویژه کلان‌شهر تبریز، از دیرباز به عنوان قلب تپنده صنایع غذایی، شیرینی و شکلات کشور شناخته می‌شود؛ خطه‌ای که عطر و طعم محصولات آن نه‌تنها زینت‌بخش سفره‌های ایرانی است، بلکه سهم قابل‌توجهی از بازارهای صادراتی منطقه‌ای و بین‌المللی را به خود اختصاص داده است. این استان با برخورداری از اراضی کشاورزی مستعد، نیروی انسانی متخصص، شبکه حمل‌ونقل فعال و واحدهای صنعتی پیشرو، زنجیره‌ای ارزش‌آفرین را شکل داده که نقش بی‌بدیلی در امنیت غذایی و اشتغال‌زایی ملی ایفا می‌کند. با وجود این مزیت‌های رقابتی، بخش صنعت و کشاورزی استان همچنان در مسیر توسعه پایدار با موانع ساختاری، اداری و لجستیکی دست‌وپنجه نرم می‌کند که رفع آن‌ها نیازمند رویکردی حمایتی، تفویض اختیارات ملی به سطوح استانی و چابک‌سازی سازوکارهای نظارتی است.
جهش زیرساختی در شمال‌غرب کشور با افتتاح کارخانه گلوکز و نشاسته شبستر
ظرفیت‌های بی‌نظیر آذربایجان شرقی در حوزه صنایع تبدیلی و غذایی بار دیگر با افتتاح‌های کلان در سفر هیئت دولت به این استان متجلی شد. بهره‌برداری از کارخانه بزرگ تولید گلوکز و نشاسته در شهرستان شبستر با سرمایه‌گذاری ریالی ۱۰ هزار میلیارد ریال و سرمایه‌گذاری ارزی ۴۲ میلیون دلاری، به عنوان بزرگترین واحد تولیدکننده این محصول در شمال‌غرب کشور، گواهی روشن بر پویایی و توانمندی فنی و سرمایه‌گذاری استان است. این پروژه راهبردی علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، گامی بلند در جهت جلوگیری از خام‌فروشی و ارزش‌آفرینی بیشتر از محصولات کشاورزی منطقه به شمار می‌رود.
در همین راستا، محمد جعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، در سفر به تبریز با تجلیل از نقش بی‌بدیل این استان در اقتصاد ملی، تأکید کرد: آذربایجان شرقی با برخورداری از صنایع غذایی پیشرفته، قطب‌های کشاورزی و صنایع مادر نظیر تراکتورسازی و موتوژن، ستون فقرات توسعه صنعتی کشور است و دولت وفاق با تسهیل فرآیند صدور مجوزها و تأمین منابع مالی، با تمام توان در کنار فعالان اقتصادی برای رفع موانع تولید ایستاده است.
عبور ظرفیت صنایع تبدیلی استان از مرز ۶.۵ میلیون تن
بر اساس آمارهای رسمی اعلام‌شده از سوی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، این استان با صدور ۹۹۱ فقره پروانه صنایع تبدیلی و غذایی و ثبت سرمایه‌گذاری ثابت بیش از ۱۸۳ هزار و ۵۴۱ میلیارد ریال، پایگاه محکمی برای فرآوری محصولات کشاورزی ایجاد کرده است.
این واحدها تاکنون برای ۲۰ هزار و ۲۸۴ نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده‌اند و مجموع ظرفیت اسمی تولید در این صنایع به ۶ میلیون و ۵۶۸ هزار و ۷۸۲ تن رسیده است. افزون بر این، میزان جذب مواد خام در این واحدها از مرز ۷ میلیون و ۶۹۵ هزار تن عبور کرده که این شاخص نقش کلیدی در کاهش چشمگیر ضایعات محصولات کشاورزی، مهار خام‌فروشی و توسعه درآمد پایدار کشاورزان استان ایفا می‌کند.
پویایی این بخش در سال گذشته نیز استمرار داشته و صدور ۱۰۶ فقره پروانه جدید با سرمایه‌گذاری ثابت ۵۴ هزار و ۱۶۱ میلیارد ریال، ظرفیت اسمی ۶۶۷ هزار تنی و توان جذب نزدیک به یک میلیون تن مواد خام جدید را به بدنه تولیدی استان تزریق کرده است که با بهره‌برداری از آن‌ها برای بیش از یک‌هزار و ۵۰۰ نفر اشتغال‌زایی خواهد شد.
صدای مطالبات صنعت غذا از تریبون اتاق تبریز؛ از موانع گمرکی تا پیچ‌وخم آزمایشگاه‌ها
با وجود آمار و ارقام رو به رشد، فعالان اقتصادی و صنعتگران آذربایجان شرقی در نشست هم‌اندیشی اخیر با معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو، زنگ خطرها را به صدا درآوردند و از موانع نفس‌گیر پیش روی تولید سخن گفتند.
رضا جعفری، عضو هیئت‌رئیسه اتاق تبریز و رئیس انجمن صنایع غذایی استان، در این نشست با تأکید بر لزوم تسهیل فرایندها در شرایط تحریم و بحران تأمین مواد اولیه تاکید کرد: توقف غیرضروری مواد اولیه در گمرک، زنجیره تأمین کارخانه‌ها را فلج می‌کند. بخشی از اختیارات بررسی پرونده‌ها و صدور مجوزها باید به استان‌ها تفویض شود تا فرآیندهای اداری با سرعت بیشتری طی شود.
وی با انتقاد از طولانی‌بودن فرآیندهای قانونی‌سازی اسناد واردات و محدودیت ظرفیت آزمایشگاه‌های مورد تأیید در استان، خاطرنشان کرد: ارسال نمونه‌ها به آزمایشگاه‌های سایر استان‌ها هفته‌ها زمان می‌برد و ترخیص مواد اولیه را مختل می‌کند. ضروری است دامنه اختیارات آزمایشگاه‌های استانی گسترش یابد و سازمان‌های غذا و دارو، استاندارد و دامپزشکی با هماهنگی بیشتر، ضوابط مشترکی را برای پذیرش نتایج آزمایشگاهی اعمال کنند.
رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق تبریز همچنین خواستار بازنگری جدی در اجرای طرح «پروانه‌های مادر و دختر» شد و افزود: هدف از این طرح کاهش تعدد پروانه‌های ساخت بود، اما بروکراسی‌های فعلی و لزوم دریافت مجوزهای متعدد برای تغییرات جزئی وزن و بسته‌بندی، هزینه سنگینی را بر تولیدکننده تحمیل می‌کند. تولیدکنندگان در شرایط دشوار قطعی برق، کمبود مواد اولیه و تورم هزینه‌ها، تنها به دنبال حفظ سنگر تولید و استمرار اشتغال هستند و دستگاه‌های اجرایی باید یار و همراه آنان باشند.
فشار مضاعف تحریم، حمل‌ونقل و بحران انرژی بر دوش صنعتگران
چالش‌های صنعت غذا تنها به بوروکراسی محدود نمی‌شود؛ رسول بیوک، مدیرعامل گروه صنعتی آیدین نیز در این نشست با تشریح فشارهای ناشی از نوسانات نرخ ارز، قطعی مکرر برق و چالش‌های تجارت خارجی گفت: دشواری‌های حمل‌ونقل از مسیر بندرعباس موجب شده است تا بخشی از محموله‌ها از مسیر مرسین ترکیه و با هزینه‌های گزاف حمل‌ونقل جابه‌جا شود که این امر قیمت تمام‌شده تولید را به شدت افزایش داده است. تداوم این فشارها بر معیشت کارکنان و پایداری واحدهای تولیدی سایه افکنده و نیازمند مداخلات حمایتی دولت است.
چراغ سبز دولت برای تفویض اختیارات استانی
در پی مطالبات صریح فعالان اقتصادی استان، این نشست خروجی‌های نویدبخشی نیز به همراه داشت؛ از جمله طرح موضوع تفویض اختیار در زمینه صدور IRC ( پروانه ثبت ) به استان که بر اساس اعلام مسئولان کشوری حاضر در جلسه، این اختیار مهم به آذربایجان شرقی تفویض شد؛ گامی اثربخش که در صورت اجرای عملیاتی، می‌تواند موانع بوروکراتیک را به حداقل رسانده و تسریع فرآیندها را به دنبال داشته باشد.
ثبت دیدگاه